Je spoelt het toilet door en merkt plots dat het water een bruine kleur heeft. Of je gebruikt regenwater om te poetsen en ruikt een muffe, onaangename geur. Misschien zitten er zelfs zichtbare vuildeeltjes in het water.
Dan is er iets aan de hand met je regenwatersysteem.
Een van de eerste onderdelen die aandacht verdient, is de regenwaterfilter. Die moet voorkomen dat vuil dat via je dak wordt aangevoerd verder in de regenwaterinstallatie terechtkomt. Raakt een filter vervuild, verstopt of beschadigd, dan kan dat de goede werking van het systeem beïnvloeden.
Toch is het belangrijk om niet meteen te besluiten dat de filter de enige mogelijke oorzaak is. Bladeren en ander organisch materiaal in de regenwaterput, een laag slib op de bodem, vervuilde dakgoten of een verkeerd geplaatste aanzuiging kunnen eveneens voor bruin of onaangenaam ruikend regenwater zorgen.
Hoe kom je te weten waar het probleem zit? We overlopen de mogelijke oorzaken stap voor stap.
Kort samengevat
Stinkend, bruin of zichtbaar vuil regenwater kan wijzen op vervuiling in je regenwatersysteem. Controleer eerst het dak en de dakgoten, de regenwaterfilter en de toestand van het water in de put. Kijk ook naar bezinksel en de plaats waar het water wordt aangezogen.
Een vervuilde regenwaterfilter kan een oorzaak zijn, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij kunnen bijvoorbeeld ook rottende bladeren in de regenwaterput en een opgebouwde sliblaag voor een bruine kleur en onaangename geur zorgen.
Blijft het probleem terugkomen nadat je de voor de hand liggende vervuiling hebt aangepakt, dan is het verstandig om het regenwatersysteem te laten controleren.
Waarom begint regenwater plots te stinken of te verkleuren?
Regenwater legt een hele weg af voordat het uiteindelijk in je toilet, wasmachine of buitenkraan terechtkomt.
Het valt op het dak, stroomt naar de dakgoot en wordt vervolgens naar de regenwaterput geleid. Onderweg moeten filters zoveel mogelijk ongewenst vuil tegenhouden. Vanuit de put wordt het water via een aanzuiging en pomp naar de verschillende aftappunten gestuurd.
Je kunt een regenwaterinstallatie daarom zien als een keten: dak, dakgoot, filtering, regenwaterput, aanzuiging, pomp, leidingen en aftappunten.
Een probleem op één plaats kan verderop zichtbaar worden.
Wat zie of ruik je? Deze signalen kunnen iets vertellen over de oorzaak
De symptomen geven soms een eerste aanwijzing, maar vormen nog geen definitieve diagnose.
|
Wat merk je? |
Mogelijke oorzaak |
|---|---|
|
Bruin regenwater |
Organisch materiaal, slib of meegezogen bezinksel |
|
Muffe of onaangename geur |
Rottend organisch materiaal of vervuiling |
|
Vuildeeltjes in het toilet |
Onvoldoende filtering, bezinksel of vervuiling |
|
Filter zit zichtbaar vol vuil |
Achterstallig onderhoud of sterke aanvoer van vuil |
|
Minder goede doorstroming |
Verstopte filter of ander probleem in het systeem |
|
Probleem keert snel terug |
Mogelijk een oorzaak elders in het regenwatersysteem |
|
Alleen één aftappunt heeft problemen |
Mogelijk een lokaal probleem na de centrale installatie |
Zie deze tabel vooral als vertrekpunt. Bruin regenwater betekent bijvoorbeeld niet automatisch dat je regenwaterfilter vervangen moet worden.
Daarvoor moet je eerst bekijken waar het vuil vandaan komt.
Oorzaak 1: je regenwaterfilter is vervuild of verstopt
Een regenwaterfilter heeft een ondankbare taak.
Wanneer hij goed functioneert, merk je er nauwelijks iets van. Ondertussen verzamelt hij wel vuil dat je liever niet verder in je regenwatersysteem ziet terechtkomen.
Wat doet een regenwaterfilter precies?
Regenwater lijkt schoon wanneer het uit de lucht valt, maar onderweg naar je regenwaterput neemt het allerlei vervuiling mee. Denk aan stof, zand, bladeren, mos en ander materiaal dat zich op het dak of in de dakgoot bevindt. Een filtersysteem probeert een belangrijk deel daarvan tegen te houden voordat het verder in de installatie terechtkomt.
Welke filters aanwezig zijn, verschilt per regenwaterinstallatie. Sommige systemen hebben een voorfilter voordat het water de put bereikt. Andere installaties beschikken daarnaast over bijkomende filtering verderop in het systeem.
Een goed onderhouden filter helpt voorkomen dat onnodig veel vuil in de regenwaterput, pomp, leidingen en aangesloten toestellen terechtkomt.
Wat gebeurt er wanneer de filter vuil wordt?
Een filter verzamelt vuil en moet daarom onderhouden worden. Wanneer steeds meer materiaal zich ophoopt, kan de werking achteruitgaan. Afhankelijk van het type filter kan de doorstroming verminderen of kan vervuiling minder doeltreffend worden tegengehouden. Dat kan gevolgen hebben verderop in het regenwatersysteem.
Aliud controleert en onderhoudt daarom regenwaterfilters als onderdeel van het onderhoud van technische installaties. Het doel is niet alleen properder regenwater. Een goed functionerende filtering helpt ook om de onderdelen achter de filter te beschermen.
Hoe herken je een vervuilde regenwaterfilter?
Een visuele controle kan al veel vertellen. Zie je een duidelijke ophoping van bladeren, modder of ander vuil? Is het filterelement sterk verkleurd? Stroomt het water niet meer goed door? Dan is onderhoud waarschijnlijk aangewezen.
Let ook op de onderhoudsinstructies van de fabrikant. Niet ieder filtersysteem werkt op dezelfde manier en niet elk filterelement mag op dezelfde manier worden gereinigd of worden vervangen.
Oorzaak 2: bladeren en ander organisch materiaal komen in de regenwaterput
Een propere filter is belangrijk, maar vervuiling begint vaak al veel eerder. Bomen rond een woning zorgen bijvoorbeeld voor bladeren in dakgoten. Ook mos en ander organisch materiaal kunnen via het dak worden aangevoerd.
Wanneer bladeren in een regenwaterput terechtkomen, zakken ze uiteindelijk naar beneden en beginnen ze af te breken. Dat kan onaangename gevolgen hebben.
De Vlaamse Milieumaatschappij noemt rottend organisch materiaal expliciet als mogelijke oorzaak van regenwater dat bruin kleurt en onaangenaam ruikt.
Dat verklaart waarom het probleem soms plots opvalt na een periode met veel bladval of vervuiling op het dak.
De oplossing begint dan niet noodzakelijk bij een nieuwe filter. Je moet ook verhinderen dat grote hoeveelheden organisch materiaal in het systeem blijven terechtkomen. Een bladvang kan daarbij helpen, maar ook een eenvoudige gewoonte maakt verschil: maak de dakgoten regelmatig vrij van bladeren en ander vuil.
Oorzaak 3: er ligt te veel slib op de bodem van je regenwaterput
Zelfs wanneer de filtering goed functioneert, kunnen kleine deeltjes doorheen de jaren in de regenwaterput terechtkomen. Een deel daarvan zakt naar de bodem. Zo ontstaat geleidelijk een laag bezinksel of slib.
Een beperkte hoeveelheid bezinksel betekent niet automatisch dat je regenwaterput onmiddellijk volledig gereinigd moet worden. Maar wanneer er veel slib aanwezig is en dat materiaal wordt meegezogen, kan het de kwaliteit van het opgepompte water beïnvloeden.
De Vlaamse Milieumaatschappij adviseert bij bruin en stinkend regenwater daarom ook te controleren hoeveel bezinksel in de put aanwezig is. Wanneer er te veel bezinksel aanwezig is, kan het nodig zijn om de put te laten ruimen.
Het is dus belangrijk om het onderscheid te maken tussen twee problemen. Een vuile filter vraagt filteronderhoud. Een regenwaterput met een grote hoeveelheid slib kan een andere ingreep nodig hebben. Blind een nieuw filterelement plaatsen zal het tweede probleem niet oplossen.
Oorzaak 4: de aanzuiging van je regenwaterpomp zit verkeerd
Dit wordt gemakkelijk over het hoofd gezien. Je kunt een propere regenwaterput en een goed werkende filter hebben, maar toch vuil water oppompen wanneer de aanzuiging zich op een verkeerde plaats bevindt.
Waarom de plaats van de aanzuiging belangrijk is
Op de bodem van een regenwaterput kan zich bezinksel verzamelen. Aan het oppervlak kunnen dan weer kleine drijvende deeltjes aanwezig zijn. Je wilt dus bij voorkeur water uit de zone daartussen gebruiken.
De Vlaamse Milieumaatschappij adviseert dat de wateropname enkele centimeters onder het wateroppervlak gebeurt. Wanneer te laag wordt aangezogen, bestaat het risico dat slib van de bodem wordt meegenomen. Zit de aanzuiging te hoog, dan kunnen kleine deeltjes aan het wateroppervlak worden meegezogen.
Dat kan mee verklaren waarom regenwater een bruine kleur krijgt terwijl de filter op het eerste gezicht in orde lijkt.
Een propere filter lost een verkeerde aanzuiging niet op
Dit voorbeeld toont waarom je een regenwatersysteem als geheel moet bekijken.
Wanneer je telkens opnieuw de filter reinigt of vervangt maar het regenwater kort daarna opnieuw vuil wordt, kan het probleem ergens anders zitten. De positie en werking van de aanzuiging en pomp verdienen dan eveneens aandacht.
Oorzaak 5: het probleem begint op je dak of in de dakgoot
Je regenwaterinstallatie begint eigenlijk op het dak. Alles wat daar ligt, kan bij een regenbui richting dakgoot worden meegenomen.
Bladeren zijn een voor de hand liggend voorbeeld, maar denk ook aan mos, stof en ander organisch materiaal. Een vervuilde dakgoot kan daardoor een voortdurende bron van vervuiling vormen.
Je kunt de filter beneden perfect reinigen, maar wanneer de volgende stevige regenbui opnieuw een grote hoeveelheid vuil aanvoert, begint het probleem gewoon opnieuw.
Controleer daarom ook:
- of er veel bladeren op het dak liggen
- of dakgoten vrij kunnen afwateren
- of een aanwezige bladvang proper is
- of er veel mos of ander organisch materiaal aanwezig is
- of water op bepaalde plaatsen blijft staan
Extra aandacht bij platte daken
Ook het type dak kan een rol spelen. Op een plat dak kunnen vuil, algen en mos zich ophopen. Na een langere droge periode kan een volgende regenbui een deel van die vervuiling meenemen naar het regenwatersysteem.
Wanneer je regelmatig last hebt van verkleurd regenwater, is het daarom verstandig om niet alleen in de regenwaterput te kijken. Begin letterlijk bovenaan.
Is stinkend regenwater gevaarlijk?
Een onaangename geur of bruine kleur is in ieder geval een reden om de oorzaak te onderzoeken. Maar er is nog een belangrijker uitgangspunt: regenwater is geen drinkwater.
De Vlaamse overheid geeft aan dat opgevangen en gefilterd regenwater gebruikt kan worden voor toepassingen waarvoor geen drinkwaterkwaliteit nodig is, zoals toiletspoeling, schoonmaak, tuin en wasmachine.
Voor drinken, persoonlijke hygiëne en de vaat wordt regenwater afgeraden. Ook wanneer regenwater helder ziet en nergens naar ruikt, mag je dus niet zomaar aannemen dat het drinkwaterkwaliteit heeft.
Regenwaterfilter reinigen of vervangen?
Niet iedere vuile regenwaterfilter moet vervangen worden. En niet iedere filter kan onbeperkt worden gereinigd. Het juiste antwoord hangt af van het filtersysteem.
Wanneer kan reinigen voldoende zijn?
Bij een herbruikbaar filter kan reinigen voldoende zijn wanneer het element technisch nog in goede staat verkeert en de fabrikant reiniging voorziet.
Vuil en bezinksel worden dan verwijderd zodat het water opnieuw voldoende kan doorstromen. Controleer na het reinigen ook of er geen beschadigingen zichtbaar zijn.
Wanneer is vervangen verstandiger?
Een filterelement dat beschadigd, versleten of niet meer goed functioneert, moet mogelijk worden vervangen. Hetzelfde geldt voor filters waarvoor de fabrikant een bepaalde vervangingsprocedure voorschrijft.
Een beschadigde filter blijven reinigen heeft weinig zin wanneer hij zijn eigenlijke taak niet meer correct kan uitvoeren.
Niet iedere regenwaterfilter is hetzelfde
Dat is belangrijk om te onthouden. Er bestaan verschillende soorten filters en regenwaterinstallaties. Daardoor bestaat er ook geen universele onderhoudsprocedure die voor iedere woning identiek is.
Kijk daarom naar het type installatie en volg waar mogelijk de voorschriften van de fabrikant.
Waarom een vuile filter ook je regenwaterpomp kan belasten
De filter is niet het eindpunt van de installatie. Na de regenwaterput moet het water nog worden opgepompt en door leidingen naar de verschillende toepassingen worden gestuurd. Wanneer vervuiling onvoldoende wordt tegengehouden, kunnen vuildeeltjes verder in het systeem terechtkomen.
Aliud besteedt bij onderhoud daarom niet alleen aandacht aan de kwaliteit van het regenwater. Goed onderhouden filters helpen ook om de regenwaterinstallatie en pomp tegen onnodige vervuiling te beschermen.
Dat betekent niet dat iedere vuile filter automatisch een defecte pomp veroorzaakt. Wel is het logisch om zoveel mogelijk te voorkomen dat een pomp water moet verwerken dat grote hoeveelheden ongewenst vuil bevat.
Ook toilet, wasmachine en leidingen kunnen last krijgen van vervuild regenwater
Een probleem in de regenwaterput merk je vaak pas aan het eind van de installatie.
Bijvoorbeeld in het toilet.
Vuil regenwater in het toilet
Bruin toiletwater is een van de meest zichtbare signalen.
Dat betekent niet automatisch dat het toilet zelf vuil of defect is. Wanneer het toilet met regenwater wordt gespoeld, kan de verkleuring afkomstig zijn uit de regenwaterinstallatie.
Controleer daarom of hetzelfde probleem ook bij andere regenwaterpunten voorkomt.
Regenwater gebruiken voor de wasmachine
De Vlaamse overheid vermeldt de wasmachine expliciet als een toepassing waarvoor opgevangen en gefilterd regenwater kan worden gebruikt.
Juist daar wil je uiteraard geen sterk vervuild of onaangenaam ruikend water naartoe sturen. Merk je dat het regenwater bruin is of sterk ruikt, onderzoek dan eerst de oorzaak voordat je gewoon blijft wassen.
Wanneer laat je beter een technieker naar je regenwatersysteem kijken?
Niet ieder blaadje in een filter vraagt om een professionele interventie. Maar sommige signalen verdienen meer aandacht.
Laat het systeem verder controleren wanneer:
- het regenwater na reiniging snel opnieuw begint te stinken
- het water bruin of opvallend troebel blijft
- de filter uitzonderlijk snel opnieuw vervuilt
- de waterdruk vermindert
- de regenwaterpomp afwijkende geluiden maakt
- veel slib of vuil in de put aanwezig lijkt
- zichtbaar vuil tot bij aangesloten toestellen geraakt
- je niet weet wanneer de filters voor het laatst onderhouden zijn
- je niet weet welk filtersysteem aanwezig is
- het reinigen van de filter het probleem niet oplost
In die situaties is het beter om de oorzaak te zoeken dan telkens alleen het symptoom aan te pakken.
Regenwaterfilter laten reinigen of vervangen door Aliud
Weet je niet wanneer je regenwaterfilters voor het laatst zijn onderhouden? Of blijft het regenwater vuil terwijl je zelf geen duidelijke oorzaak vindt?
Aliud kan de regenwaterfilters van je installatie controleren, reinigen en waar nodig vervangen.
Na een interventie ontvang je een servicerapport met informatie over de uitgevoerde werkzaamheden en eventuele opmerkingen van de technieker. Zo bouw je meteen een onderhoudshistoriek van je installatie op.
Heb je daarnaast andere technische installaties die onderhoud nodig hebben?
Dan kan Aliud bekijken of verschillende onderhoudswerken tijdens dezelfde interventie kunnen worden gecombineerd. Denk bijvoorbeeld aan onderhoud van je ventilatiesysteem, gasverwarmingsinstallatie, warmtepomp of andere technische technieken.
Zo hoef je niet voor ieder toestel afzonderlijk een onderhoudsmoment te organiseren.
Veelgestelde vragen over vuil en stinkend regenwater
Een mogelijke oorzaak is organisch materiaal dat in de regenwaterput terechtgekomen is en daar begint af te breken. Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij kunnen onder meer rottende bladeren een onaangename geur veroorzaken. Controleer daarnaast de filters, de hoeveelheid bezinksel in de put en de algemene toestand van het systeem.
Bruin regenwater kan ontstaan door organisch materiaal of doordat slib en andere deeltjes worden meegezogen. Een te laag geplaatste aanzuiging kan bijvoorbeeld bezinksel van de bodem meenemen.
Een vervuilde of slecht werkende filter kan bijdragen aan problemen doordat vervuiling onvoldoende wordt tegengehouden. Een onaangename geur kan echter ook elders ontstaan, bijvoorbeeld door rottend organisch materiaal in de regenwaterput. Controleer daarom het volledige systeem.
Dat hangt af van het type filter, de installatie, de omgeving en de voorschriften van de fabrikant. Een woning met veel bomen in de omgeving kan bijvoorbeeld sneller last krijgen van bladeren en organisch materiaal. Controleer de filters regelmatig en onderhoud ze volgens de voorschriften van de fabrikant.
Dat hangt af van het filtertype en de technische toestand. Sommige filters kunnen worden gereinigd. Andere filterelementen moeten periodiek worden vervangen. Een beschadigd of versleten element moet mogelijk eveneens vervangen worden.
Wanneer je toilet op regenwater is aangesloten, kan de geur uit het regenwatersysteem afkomstig zijn. Controleer of andere regenwaterpunten hetzelfde probleem vertonen. Is dat zo, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk niet alleen bij het toilet.
Een regenwaterput hoeft niet automatisch gereinigd te worden zodra een beetje bezinksel zichtbaar is. De Vlaamse Milieumaatschappij adviseert bij problemen te controleren hoeveel bezinksel aanwezig is. Wanneer er te veel bezinksel in de put zit, kan ruiming nodig zijn.
Ja. De Vlaamse overheid vermeldt de wasmachine als een toepassing waarvoor opgevangen en gefilterd regenwater gebruikt kan worden. Regenwater is niet bedoeld als drinkwater en wordt ook afgeraden voor persoonlijke hygiëne en de vaat. Regenwaterleidingen moeten bovendien volledig gescheiden blijven van de drinkwaterinstallatie.